lăm le
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ (thường dùng trước động từ khác):
- Có ý định và sẵn sàng hành động, chỉ chờ thời cơ là thực hiện ngay: Diễn tả trạng thái chuẩn bị sẵn sàng, chực chờ để làm một việc gì đó, thường là việc không hay, việc xấu.
- Nhăm nhe, toan tính: Thể hiện ý đồ hoặc dự định đã được tính toán, chờ đợi cơ hội.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Tên trộm lăm le mở cửa xe khi chủ nhân không để ý. (Kẻ trộm sẵn sàng mở cửa xe khi chủ nhân lơ đãng.)
- Đứa trẻ lăm le với lấy lọ kẹo trên bàn. (Đứa trẻ chực chờ với lấy lọ kẹo ở trên bàn.)
- Hắn ta lăm le chiếm đoạt tài sản của gia đình. (Hắn ta nhăm nhe chiếm đoạt tài sản của gia đình.)
Các cách sử dụng nâng cao
"lăm le hành động": Sẵn sàng và chờ cơ hội để thực hiện một hành động cụ thể, thường hàm ý tiêu cực.
- Nhóm người lạ mặt lăm le tấn công vào lúc nửa đêm. (Nhóm người lạ mặt chực chờ tấn công vào lúc nửa đêm.)
Dùng để diễn tả sự thèm muốn, để ý (thường về của cải, sắc đẹp):
- Nhiều kẻ giàu có lăm le người đẹp ấy. (Nhiều kẻ giàu có để ý, thèm muốn người phụ nữ đẹp ấy.)
Biến thể và từ gần giống
Nhăm nhe (động từ): Có ý đồ, dự định chờ cơ hội để làm điều gì đó, thường là xấu. Nghĩa gần như tương đương với "lăm le".
- Kẻ phản bội nhăm nhe chiếm đoạt quyền lực. (Kẻ phản bội toan tính chiếm đoạt quyền lực.)
Chực chờ (động từ): Chờ đợi sẵn, chờ dịp để hành động. Nhấn mạnh vào trạng thái chờ đợi hơn là ý đồ.
- Nó chực chờ bên ngoài cổng. (Nó chờ sẵn ở bên ngoài cổng.)
Từ đồng nghĩa
- Toan tính: Tính toán, có ý định làm gì đó (thường không hay).
- Dòm ngó: Nhìn ngó, để ý với ý đồ không tốt.
- Rình rập: Rình mò, chờ đợi cơ hội (thường để tấn công).
Từ trái nghĩa
- Buông xuôi: Từ bỏ, không còn ý định hay cố gắng nữa.
- Thôi thôi: Thôi, dừng lại, không tính đến nữa.
Lưu ý sử dụng
- Từ "lăm le" thường mang sắc thái tiêu cực, dùng để miêu tả ý định hoặc hành vi xấu sắp xảy ra.
- Thường đứng trước một động từ khác để bổ nghĩa, cho thấy ý định sẵn sàng hành động của chủ thể.
- Ít khi dùng độc lập một mình.
- đg. (thường dùng trước đg.). Có ý định và sẵn sàng, có thời cơ là làm ngay (thường là việc xấu). Tên kẻ cắp lăm le rút trộm cái ví.